Hé schat. -Eindelijk.
Ik zat al op je te wachten.
Wacht even.
Hé pap, wat voor hout is dit eigenlijk?
Dit is tamboti.
Weet je, Jehovah heeft dit heel sterk gemaakt.
Hé, net als jou Maombi.
En net als jou pap. -Nee.
Alsjeblieft. -Oké. Bedankt. Tot de volgende keer.
Ja. -Ja. Hé kijk, daar staan ze.
Hé, papa Musa en Enoko.
Hé Maombi. Hoe is het met jou jongen? -Goed. Goed u te zien.
Hé, Enoko. Hoe gaat het? -Goed.
Amani. Hoe gaat het? -Broeder Musa.
Hoe was je dag? -Goed.
En de velddienst? -Heel goed.
Papa Musa, u komt vanavond eten toch? -Natuurlijk.
En hij blijft ook voor de gezinsaanbidding.
Enoko brengt me als we klaar zijn.
Bedankt Enoko.
Je bent ook welkom. -Ja, thanks Amani.
Kijk maar. Oké broeders, succes nog verder.
Jullie ook. -Tot straks.
Groetjes thuis, hè? -Zal ik doen.
Hé Faraja. -Hé Sifa.
Hier, geef maar aan mij. -Ah, dank je.
Oh, hoe gaat het?
Goed. En met jullie twee?
Oh, de baby heeft me de hele nacht wakker gehouden.
Weer aan het schoppen?
Ja. Hoe gaat het met iedereen?
Oh, goed hoor. -Oh, mooi.
Kun jij nog wat water halen?
Amani gaat koken vandaag. -Ah.
We hebben vandaag ook gezinsaanbidding, dus.
Jij en Amani zijn zulke goede ouders, altijd aan het onderwijzen.
Je hebt veel geduld nodig. En het is niet altijd makkelijk.
Maar maak je geen zorgen. Je gaat het geweldig doen.
Ik weet het zeker. -Dank je.
En je bent niet alleen. Wij zijn er voor je.
We kunnen je helpen je kind in de waarheid op te voeden.
Je hoort nu bij onze familie.
Bedankt. -Ja.
Sifa.
Hé, Amani. -Hoe gaat het met je?
Gaat goed. -Mooi. Blijf je ook eten?
Nee, nee, nee. Ik kwam alleen even gedag zeggen.
Gaan we morgen nog samen studeren? -Jazeker, ik heb er zin in.
Mooi, mooi. Oké. Nou tot morgen dan. -Oké, dag Sifa.
Doei. -Tot morgen.
Doei doei.
Ik ben zo trots op je. -Dank je.
Voor je het weet is ze klaar voor de doop.
Ik bid er vaak om. -Ja.
Ik ga nog even verder met koken.
Oké. Ik kom je zo even helpen, ja.
Oh, ruikt lekker.
Dank je.
Hé oom Dunia. -Hé.
Oh, wow. -Oom Dunia, ik heb u gemist.
Ik jou ook. Hoe gaat het met jullie? -Goed.
Jij blijft ook maar groeien.
Hé. -Hé, Dunia.
Dunia. -Hé, m’n grote broer.
Hé, ik had je niet verwacht.
Ik wou jullie gewoon even zien.
En ik heb nog iets voor je meegenomen. -Oh?
Ja, en we moeten praten. Ik wil iets met je bespreken.
Laten wij naar binnen gaan, dan kunnen zij even praten.
Je hoeft niet elke keer iets voor ons mee te nemen.
Dat vind ik leuk. Hier.
Wow, bedankt. -Graag gedaan.
Dit kan ik toch niet aannemen. -Amani dit is nog niks.
Ik heb zelf net een nieuwe.
Gebruik jij deze maar. -Oké.
Ik ben blij dat je het mooi vindt.
Amani we moeten het ergens over hebben.
Vertel eens, heb je genoeg werk de laatste tijd?
Het gaat niet echt fantastisch. Maar we komen net rond.
En Maombi en ik verkopen verder ons houtsnijwerk op de markt.
Hmm. Wow.
Amani...
kijk wat je met ons stuk grond gedaan hebt.
Je bent een goeie timmerman.
Je hebt dit huis zelf gebouwd.
En, je hebt een prachtig gezin.
Als papa en mama nog zouden leven, zouden ze heel trots op je zijn.
Ah.
Maar weet je wat ik denk Amani?
Met jouw talent, zou je veel meer kunnen bereiken.
Ik heb het over financiële zekerheid voor jou en je gezin.
Een contract bij de overheid. Kijk.
Moet je dit zien.
Dit is het bedrag wat we kunnen verdienen.
Dit? -Ja, echt waar.
Het enige wat je hoeft te doen, is gewoon…
Dunia, nee hè, toch geen partijkaart.
Je weet dat ik dit niet kan doen.
Wacht, je hebt me toch niet al ingeschreven.
Ik weet wat je denkt Amani.
Je hoeft geen contact te hebben met de politieke leiders.
Je hoeft niet eens naar hun bijeenkomsten.
Weet je wat? Maak je niet druk, ik zorg hier wel voor.
Eigenlijk werk je straks gewoon voor mij. Dus vergeet die kaart maar.
Het enige wat je moet doen, is gewoon hier tekenen...
en dan zal alles veranderen, voor ons allebei.
Amani, je weet dat ik van je houd.
En als het goed met jou gaat, ben ik ook gelukkig.
Ik moet nu gaan, maar denk erover na, oké?
En denk ook aan je gezin.
Vandaag gaan we verder met het bespreken van het voorbeeld van Jozef.
Vorige week hebben we besproken dat hij vals beschuldigd werd.
Maar toch ging hij vrede sluiten met z’n broers.
Bedankt pap, dit is precies wat zij nodig heeft.
Papa Musa.
Ja, mag ik een tekst met jullie delen die altijd veel voor me betekend heeft?
Heel graag.
Het is een van m’n lievelingsteksten.
Psalm 37:5:
Vertrouw je weg toe aan Jehovah.
Verlaat je op hem, en hij zal het voor je opnemen.
Ik denk dat dit precies is wat Jozef moest doen.
Maar weten jullie nog hoelang Jozef in Egypte gevangenzat en een slaaf was?
Dertien jaar toch?
Klopt Maombi.
Nog langer dan dat jij leeft.
Maar wat hielp Jozef om al die jaren geduldig op Jehovah te wachten.
Kijk nog eens wat er staat:
Vertrouw je weg toe aan Jehovah.
Jozef wist niet hoe het zou gaan aflopen.
En veel dingen had hij niet zelf in de hand.
Maar Jozef vertrouwde z’n weg toe aan Jehovah.
En Jehovah nam het altijd voor hem op.
Zelfs in de gevangenis was Jehovah altijd met hem.
Als wij gebedsvol op Jehovah vertrouwen...
zal Jehovah het ook voor ons opnemen.
Wat een mooie les Musa. Bedankt.
Dus kinderen, hoe kunnen wij deze Bijbeltekst toepassen?
Nou, we kunnen bidden om moed, net zoals Jozef in de original song doet.
Zullen we die samen zingen?
Ja Zawadi, maar straks pas ja?
Maar je hebt gelijk Maombi.
Het gebed is heel belangrijk. Ook voor ons gezin.
We moeten vaak bidden als we in deze laatste dagen willen volharden.
En hoe zit het met oom Dunia? Bidt hij tot Jehovah.
Nou, misschien. Maar we kunnen niet in z’n hart kijken. -Ja.
Musa heeft ons allebei studie gegeven toen we nog klein waren.
Dus hij kent Jehovah, maar...
we kunnen hem niet dwingen om van Jehovah te houden.
Ja, ik weet het nog goed.
Jullie vader en oom Dunia waren niet makkelijk.
Ze wisten altijd zo goed wat ze wilden.
Ik wou dat ik meer had gedaan om Dunia te helpen.
Maar we hebben het nog niet opgegeven.
Oké kinderen, laten we verdergaan.
We gaan kijken wat we nog meer van Jozef kunnen leren...
in de rest van het verhaal.
Zullen we elk een personage kiezen?
Papa, mag ik dan Jozef zijn? -Ja, natuurlijk. Dat is goed.
Genesis hoofdstuk 40. En Zawadi is Jozef.
In Psalm 119:105 staat: Uw woord is een lamp voor mijn voet.
Hoe denkt u dat de Bijbel een lamp kan zijn...?
Hoe denkt u dat de schrijver van dit boek…?
Dus wat moeten wij doen?
Kijk eens naar vers 18:
Luisterde je maar naar mijn geboden.
Dus als je je laat dopen...
wordt je vriendschap met Jehovah alleen maar hechter.
Hé!
Gratis T-shirt, gratis T-shirt. Deze is voor jou, dit is je maat.
Ik heb gratis T-shirts, gratis T-shirts.
Hier, deze. Neem deze. -Nee, bedankt.
Geef je steun aan Bakari, man.
Geef je steun aan Bakari. -Nee, bedankt. Nee, echt niet.
Ik heb een T-shirt voor je, speciaal voor jou. Het is gratis.
Kom Maombi. -Gratis T-shirt, gratis T-shirt.
Gratis T-shirts?
Pap, zullen we muziek luisteren? -Ja, is goed, zet maar op.
Het nieuws van radio 3.6:
Gewapende rebellen dreigen de hoofdstad in te nemen.
Het conflict in de regio wordt steeds gewelddadiger en begint te escaleren.
Nee.
Je hoeft je geen zorgen te maken, oké?
Hij was ooggetuige van de rellen.
Maar komen ze ook hierheen? -Nee.
Het zijn alleen maar dreigementen en geruchten.
Stelt niks voor. Hé, zet maar iets anders op.
Laten we muziek gaan luisteren. -Oké.
Oh, yeah.
Yeah.
Dit willen we graag nederig aan u voorleggen in Jezus’ naam. Amen.
Amen.
Bedankt broeders, dat jullie deze avond tijd hebben gemaakt.
We hebben iets heel belangrijks te bespreken.
Het bijkantoor heeft ons gevraagd om met elkaar te bespreken...
wat we moeten doen als er conflicten in onze omgeving uitbreken.
Ja, gisteren op de markt ging het nergens anders over.
Ja, als er verkiezingen zijn, is het altijd een beetje onrustig.
Maar zelfs op de radio hebben ze het erover.
We moeten bekijken hoe groot de dreiging is in onze omgeving...
en hoe we broeders en zusters kunnen helpen die besluiten te vluchten.
Wacht, zeiden ze dat we moeten vluchten, of dat we erover na moesten denken?
Ze raadde aan om in ieder geval een plan te hebben.
Hoe mensen nu over de regering denken, geeft aan dat het alleen een kwestie van tijd is...
totdat het ook hier gevaarlijk wordt.
We moeten vooral denken aan de veiligheid van de gemeente.
Hmm, ja, daar ben ik het mee eens.
Want ik heb gehoord dat de rebellen heel gewelddadig zijn.
Maar om nou paniek te zaaien in de gemeente?
Heeft iemand al echt iets concreets gezien in de omgeving?
Maar dit is ernstig. Waar rook is, is vuur.
Sorry hoor, dat is precies wat ik bedoel.
Om nu de broeders en zusters te zeggen dat ze moeten vluchten?
Broeders, ik heb dit eerder meegemaakt.
En geloof me, er is nog niet eens rook.
Zijn we niet een beetje overhaast bezig?
Ja, Musa.
Broeders, misschien hebben we niet dezelfde mening.
Maar vergeet niet, dat we één lichaam zijn.
En denk aan de tijd waarin we leven.
We leven in het laatste deel van de laatste dagen.
Dus we verwachten dat deze wereld steeds slechter wordt.
Denk aan Spreuken 22:3.
Daar lezen we:
Wie verstandig is ziet het gevaar...
en verbergt zich.
Dus het is alleen maar verstandig om de gemeente voor te bereiden.
Mentaal en geestelijk.
Heel erg bedankt, Musa.
Je helpt ons echt om in deze kwestie op één lijn te zitten.
Dus als jullie het goed vinden, broeders, heb ik een noodplan.
Ik heb een kaart van de omgeving meegenomen...
waarop staat waar alle broeders en zusters wonen...
en waar ze naartoe kunnen vluchten. Laten we er samen naar kijken.
Tijd om te gaan slapen. -Oké.
Wil je je beer? -Ja.
Slaap lekker. -Trusten.
Hé lieverd. Het wordt al laat, ja. Ga je ook slapen?
Oké. Trusten. -Welterusten.
Amani! Amani, wakker worden. We moeten nu gaan.
Ik heb dit eerder meegemaakt. En geloof me, er is nog niet eens rook.
Gaat het wel? -Ja.
Wat is er aan de hand?
Er komen allemaal herinneringen van vroeger naar boven, over wat we hebben meegemaakt.
We moesten rennen voor ons leven.
Ten minste, dat dachten we. -Ja.
Maar toen we vertrokken, raakten we alles kwijt.
En waarvoor? Voor niks.
Voor we het wisten was het conflict voorbij.
En dat was het dan.
Maar speelt dat nu ook dan?
Denk je dat wij moeten vluchten? -We hebben richtlijnen van het bijkantoor gekregen.
Maar die broeders zitten hier zo ver vandaan.
Ik vraag me af of ze niet te voorzichtig zijn.
Oké, voor broeders en zusters in de stad. Maar voor ons, hier? Is het echt nodig om te vluchten?
Ik weet het niet. Moeten we dan naar een vluchtelingenkamp?
En ik denk steeds aan Musa. Hij zou zo’n tocht niet aankunnen.
Ik zit ook aan Sifa te denken.
Als er verkiezingen zijn, zijn er altijd wel spanningen.
Maar meestal, blijft het hier wel redelijk rustig toch?
En, trouwens...
Dunia heeft me net een contract aangeboden.
Dan heb ik een vast inkomen.
Amani, dit is meer geld dan we ooit hebben gehad.
Dit is misschien wel een zegen van Jehovah.
Dan zouden we het eindelijk wat ruimer hebben.
Als we nu vluchten, gaat deze kans voorbij. Dan kunnen we het wel vergeten.
De hele reden waarom we dit huis hebben gebouwd, was om onze kinderen een beter leven te geven.
Ik wil gewoon niet dat ze hetzelfde moeten meemaken als ik.
Amani, ik maak me zorgen.
Geloof me maar. Over een paar weken, is dit allemaal voorbij.
Denk je dat echt? -Ja. Geloof me. Echt waar.
Amani? -Ja, dat ben ik.
Goed je te zien. Je broer heeft me gestuurd.
Voor de krukjes, toch? -Ja.
Ik pak ze even. -Je broer zei al dat je heel goed was.
O, bedankt. Ja, ik doe alles zelf. -Zo.
Ja. Alsjeblieft. -Hoeveel vraag je voor vier?
Voor vier? 105. -105, 105. Kunnen we er 100 van maken?
100 is goed. -Ja, 100? Oké.
Oké, bedankt man. -Oké.
Fijne dag verder. -Jij ook.
Hé, Faraja! -Papa Musa!
Hé jongens. Hoe gaat het? -Goed. En met u?
Heel goed. Zo te zien gaan jullie naar school, hè?
Pak jullie boeken, dan kunnen we gaan, oké? -Ja, is goed. Oké.
Hoe gaat het, lieve zus? -Goed.
Fijn om je te zien. Wat een mooie dag, hè? -Ja.
Jehovah is maar goed voor ons.
Ik vroeg me of Amani thuis is? -Nee, hij staat vandaag op de markt.
Ah, jammer. Ik had hem graag willen spreken.
Ik heb veel aan hem gedacht.
Ja, ik maak me ook een beetje zorgen om hem.
Iedereen heeft het over vluchten.
Dat brengt allemaal herinneringen bij hem naar boven.
Ja, ja. Ik herinner me die tijd nog goed. Het was zwaar voor hem.
Ja. -Ja.
Het lijkt erop dat het weer rustiger wordt.
Dat alles weer normaal wordt. Daar ben ik echt blij om.
Nou, daar wilde ik het met Amani over hebben.
Weet je, sommige broeders hebben besloten om met hun gezin weg te gaan.
O echt? Waarom? Denkt u dat dat nodig is?
Dat weet je natuurlijk nooit. Maar we moeten alert blijven.
Ja.
Het nieuws van radio 3.6:
Vandaag werd bekend dat de leiders van beide partijen...
bereid zijn om bijeen te komen voor vredesbesprekingen.
De besprekingen zijn gepland voor morgenochtend.
We gaan nu naar onze verslaggever die ter plaatse is.
Een vraag aan jou: Wat kun je ons vertellen over de aanleiding tot deze onderhandelingen?
Ja, veel mensen trekken de grens over om het geweld te ontvluchten.
Maar nu er vredesbesprekingen zullen plaatsvinden…
Gaat het lukken? -Jep.
Oké dan.
Hé, kerel. -Hé.
Hé Amani, alles goed? -Ja, ja.
Bakari, Bakari, Bakari.
Bakari. Bakari. Bakari. Bakari.
Maombi, we moeten gaan.
Pap, we zijn er nog maar net. -Ik weet het, maar we gaan.
Amani. -Dunia.
Broer, hoe gaat het? -Goed.
Ik moet je echt even voorstellen.
Bakari. -Nee, Dunia wacht.
Daar wilde ik het nog over hebben. -Eerst even kennismaken.
Dunia, m’n vriend? -Hé, dit is hem, m’n broer.
Ah, dus jij bent Amani. -Uh, ja.
Ik heb gehoord dat je veel talent hebt. -Hij is heel getalenteerd.
Bedankt. -We kijken ernaar uit om met je samen te werken.
En is dit dus je zoon? Hallo. -Hallo.
Ben je blij dat je vader nieuw werk heeft en een goed contract?
Je gaat hem wel helpen toch?
Jij bent de toekomst van ons land, vergeet dat nooit.
Bedankt.
Luister, Dunia. Het spijt me.
Ik waardeer dit aanbod, maar ik kan het niet doen.
Hij weet niet wat hij zegt. Het gaat alleen nog om details.
Hij draait nog wel bij. Komt wel goed.
Zie je al die mensen daar? -Ja.
Ze zouden allemaal met me samen willen werken.
Zo’n aanbod sla je niet af.
En jij, jij zei dat dit al rond was. Dat alles was geregeld.
Het komt wel goed. -Los het op en verdoe m’n tijd niet.
Dunia, ik zal het uitleggen. -Wat uitleggen?
Hoe kun je me nou zo voor schut zetten. -Je snapt het niet.
Wat snap ik niet? Dit is de kans van je leven, voor de hele familie.
Dit is precies waarom ik je nooit eerder heb gevraagd.
Lieve mensen, zijn jullie klaar voor een nieuwe tijd?
Ik kan het gewoon niet geloven. Hoe kun je hier nee tegen zeggen.
Wacht, wacht. -Met hem erbij.
Echt niet te geloven.
Amani. -Yakobo.
Yakobo.
Hallo?